QueRed-ek Valentzian ospatu du aurtengo bilkura

Valentziako Erkidegoak QueRed-en urteko bilkura hartu du aurten, estatuko landa- eta artisau-gaztandegi txiki eta ertainak biltzen eta ordezkatzen dituen Espainiako Sarea. Bazkideak batzar orokorrean elkartzeaz gain, topaketak gaztandegien arteko elkartruke, ikaskuntza eta elkarlanerako gune baliotsu gisa ere funtzionatu du.

Programazioak, formazio-jarduerak eta bisita teknikoak uztartu ditu, sektoreko hainbat errealitate gertutik ezagutzeko aukera eskainiz. Jarduera aipagarrienen artean, bertaratu garenok eskualdeko bi erreferentzia-proiektu bisitatzeko aukera izan dugu: Almedíjarko (Castelló) Los Corrales gaztandegia eta Los Pedrones-ko (Requena) Hoya de la Iglesia gaztandegia. Bi bisitek lurraldean garatzen den artisau‑lanari buruzko begirada zuzena eskaini digute, baita gaztandegi horiek bereizten dituzten balioetara hurbiltzeko aukera ere: gertutasuna, prozesuaren zaintza eta ingurunearekiko lotura estua.

Batzar orokorraren baitan, QueRed‑ek azken urteko balantzea aurkeztu du eta hurrengo hilabeteetarako erronka partekatuak zehaztu ditu. Elkarrizketa irekia, kezkak partekatzeko espazioa eta gogoeta kolektiboa funtsezkoak izan dira etorkizuneko lan‑ildoak lerrokatzeko eta erakundea definitzen duen sare‑izaera sendotzeko.

Sarea ehuntzen jarraitzeko topaketa bat

QueRed‑en urteko bilkura, urtero lurralde desberdin batean ospatzen da, betiere bazkide diren gaztandegien presentzia esanguratsua duten tokietan. Bileraren alderdi formaletatik harago, topaketak aukera ematen du beste errealitate batzuk gertutik ezagutzeko, ezagutza partekatzeko eta harreman profesionalak sendotzeko. Ohikoak izaten dira tailerrak, bisita teknikoak eta batzar orokorraren programazioa osatzen duten jarduerak. Aurten, bilera otsailaren 20tik 22ra bitartean egin da.

Valentziako Erkidegoko gaztagintza sektorea

Valentziako Erkidegoak gaztagintza sektore sendoa du, bereziki familia‑ eta artisau‑gaztandegiez osatua. Landa‑eremuetako eskualdeetan, Requena‑Utiel, Alto Palancia edo Espadán mendilerroan, besteak beste, tradizioa eta tokiko ezagutza uztartzen dituzten proiektu ugari aurki daitezke. Gaztagileek beren ganadutegiko esnea edo inguruko ganadutegietatik datorrena erabiltzen dute, belaunaldiz belaunaldi transmititutako lan‑moduari eutsiz. Jarduera horrek, aldi berean, landa‑ingurunearen bizi‑indarra sendotzen du, abeltzaintza mantentzen laguntzen du dentsitate txikiko eremuetan, eta lurraldeari lotutako jakintza eta identitatea bizirik mantentzen ditu.

Lurraldeko gaztandegien ordezkaritza kolektiboa, Associació de Fabricants de Formatge de la Comunitat Valenciana (AFCV) erakundearen eskutik dator; elkarteak administrazioen aurrean solaskide gisa jarduten du eta ekoizleak babesten eta laguntzen ditu, sektorearen kohesioa eta ikusgarritasuna sustatuz.

QueRed‑en urteko topaketaren baitan, Valentziako Erkidegoan erreferente diren bi gaztandegi ezagutzeko aukera paregabea izan dugu: Los Corrales eta Hoya de la Iglesia. Bi gaztandegietako arduradunek parte‑hartze aktiboa dute elkartean, eta eguneroko lanetik sortzen den esperientzia eta ezagutza partekatuz, QueRed sendotu egiten dute.

Los Corrales gaztandegia: artisautza eta nortasuna

Los Corrales gaztandegia, Almedijar herrian kokatuta dago, Espadán mendilerroko Parke Naturalaren bihotzean. Valentziako gaztagintza‑sektorean proiektu erreferentetzat hartzen da, eta bere gidari nagusia Ángel Valeriano da. Haren lana funtsezkoa izan da gaztandegiaren sendotzean eta gazta artisaua kultura‑ eta gastronomia‑ondare gisa defendatzeko orduan ere.  Ángel gainera, QueRed‑en sortzaileetako bat da, eta horrek are gehiago azpimarratzen du sektorearekiko duen konpromiso profesional eta pertsonala.

Proiektuan Maite ere badago bidelagun, eta haren lanak garrantzi handia izan du gaztandegiaren garapenean, bai eta Los Corrales-en nortasun bereizgarriaren eraikuntzan ere.

1990ean abiatu zenetik, Los Corrales gaztandegiak apustu sendoa egin du artisautzaren, lehengaiaren kalitatearen eta “egile‑gazten” sorkuntzaren alde. Haien gazta bakoitzak inguruko paisaiaren eta Espadán mendilerroko gaztagintza‑tradizioaren esentzia islatzea du helburu, ekoizpena ingurunearekin lotura estu eta benetakoa duen adierazpen bihurtuz.

Los Corrales gaztandegian ardi‑ eta ahuntz‑esne gordinarekin egiten dute lan, ekoizpen‑prozesuko fase bakoitza zainduz eta gazta guztiak eskuz moldekatuz. Ondoren, gaztak egurrezko apaletan ontzen dira, beharrezkoa den denbora eta inguruneko baldintzak errespetatuz, gazta mota bakoitzak berezkoak dituen ezaugarri sentsorialak garatu ditzan.

Ángel Valeriano gaztagile askoren esentzia ordezkatzen duen ekoizlearen profila da: lanerako zorrotza, lurraldea sakon ezagutzen duena eta gazta elikagai gisa baino harago ulertzen duena, kultura transmititzeko eta landa‑jarduera bizirik mantentzeko bide gisa.

Urteen poderioz, gaztandegia Valentziako gazta artisauaren erreferente bihurtu da: teknika, tradizioa eta koherentzia uztartzen dituen proiektu sendoa, eta Espadán mendilerroa estatu mailako gaztagintza‑mapan kokatzen lagundu duena.

   

   

Hoya de la Iglesia gaztandegia: familia‑tradizioa eta berrikuntza, Valentziako barnealdean

Requena udalerriko Los Pedrones inguruan kokatzen da Hoya de la Iglesia gaztandegia, Valentziako barnealdeko lurraldeari eta abeltzaintza‑tradizioari estuki lotutako proiektua. 25 urte baino gehiagoko ibilbidea duen gaztandegi hau Luis Roldán-ek jarri zuen martxan, zaindutako ganadutegi baten eta kalitatezko gazta‑ekoizpenaren arteko uztartze aukera estrategikotzat jo zuenean.

Gaur egun, bigarren belaunaldiak hartu du lekukoa: Luis, Manuel eta Nacho Roldán (azken hau QueRed‑eko juntako kidea). Haien konpromisoa argia da: familia‑esentziarekin jarraitzea, baina aldi berean gaztandegia eredu berritzaile, jasangarri eta lurraldearekin lotura estuagoa duen norabidera bideratzea. Lankidetza horri esker, proiektuak bere oinarri tradizionala mantentzen du, eta, aldi berean, etengabeko bilakaera eta eguneratzea ahalbidetu ditu.

Hoya de la Iglesiaren zutabe nagusietako bat bere ganadutegi propioa da, Murciano‑Granadina arrazako ahuntzek osatua. Ekoizpen‑zikloaren kudeaketa integral honek, animalien eguneroko zaintzatik esne‑bilketaraino, lehengaiaren kontrol osoa bermatzen du eta, aldi berean, lotura estua ezartzen du lurraldearen, abeltzaintzaren eta azken produktuaren artean. Bere esne propioa oinarri hartuta, gaztandegiak gazta sorta zabala ekoizten du: gazta freskoetatik hasi eta ontze luzeagoa duten piezetaraino, eta horien artean nabarmentzen da bere ikur bihurtutako 4 Picos gazta.

Hoya de la Iglesiaren ezaugarri bereizgarrienetako bat gazten ontzerako erabiltzen dituzten lurpeko kobazuloak dira. Duela urte gutxiren buruan egindako apustu estrategiko honek ontze-prozesurako espazio natural egokia eskaintzeaz gain, proiektuaren dibertsifikazioa ere ahalbidetu du: kobak bisita gidatuetarako eta gaztagintzarekin lotutako esperientzia‑gune erakargarri bihurtu dira.

Kobazulo horiek tenperatura eta hezetasun egonkor eta naturalak mantentzen dituzte; horri esker, gaztek ontze motel eta uniformea izaten dute, eta pieza bakoitzaren ezaugarri organoleptikoak modu koherentean garatzen dira.

Laburbilduz, Hoya de la Iglesia gaztandegia, familiaren, lurraldearen eta ogibide artisauaren arteko uztartze eredua da: tradizioa zaindu eta sakon ulertzen denean, berrikuntza bertatik sor daitekeela erakusten duen adibide argia. Bere ibilbide sendoak eta proiektuaren koherentziak Valentziako barnealdeko erreferente bihurtu dute, eta erakusten dute artisau‑jakintzaren transmisioa eta zaintzak oraindik ere berrikuntzaren eta bikaintasunaren motor izaten jarrai daitezkeela.

   

Ikaskuntzarako tartea

QueRed‑ek eskainitako beste aukeretako bat prestakuntza tekniko espezializatua jasotzea izan da. Bertaratuek aukera izan dugu garbiketa eta desinfekzioaren monitorizazioari buruzko ikastaroan parte hartzeko, baita Listeria monocytogenes‑en biofilmen detekzioan eta gaztandegietako instalazioetan hauek deuseztatzeko behar diren prozeduretan sakontzeko ere.

Prestakuntza Valentziako Unibertsitate Politeknikoan eskaini da, Betelgeux-Christeyns enpresako talde teknikoak gidatuta; enpresa hau elikagaien higienean erreferente da, eta sektorerako protokolo eta teknologia aurreratuak garatzen ditu.

Ikastaro honek aukera eman digu kontrol mikrobiologikoaren alderdi kritikoetan sakontzeko: parte‑hartzaileek garbiketa‑protokoloak optimizatzeko tresnak eta ikuspegi praktikoak eskuratu ditugu, eta horri esker eguneroko ekoizpenean elikagaien segurtasuna sendotzeko baliabide zuzenean aplikagarriak jaso genituen.

Gainera, prestakuntza‑esperientzia bi bisita interesgarri eta osagarriekin aberastu da. Batetik, Valentziako Erkidegoko Esneren Laborategi Interprofesionalean izan gara, eskualdean ekoitzitako esneari aplikatzen zaizkion kalitate‑ eta kontrol‑analisien sistemak lehen eskutik ezagutzeko. Bestetik, Valentziako Unibertsitate Politeknikoko ahuntz‑esne ekoizpenerako baserrira egin dugu bisita, non kudeaketa, elikadura eta animalien ongizaterako ereduen ikuspegi tekniko eta eguneratua ezagutu ahal izan dugu.

Azkenik, asanbladaren baitan, QueRed‑ek azken urteko balantzea aurkeztu du, talde bakoitzak garatutako jarduera nagusiak azaldu ditu eta hurrengo hilabeteetarako erronka partekatuak zehaztu dira. Elkarrizketa irekia, kezken trukea eta gogoeta kolektiboa funtsezkoak izan dira etorkizuneko lan‑ildoak lerrokatzeko eta erakundea bereizten duen sare‑izaera sendotzeko. Halaber, hurrengo urteko topaketaren kokapena ere adostu da: bilkura San Lorenzo del Escorialen izango da, La Cabezuela gaztandegiaren eskutik.

Gonbidapen berezia

Eta, nola ez, Leartiker–Esneki Zentroak gonbidapen berezi bat luzatu die asanbladara bertaratutako guztiei: aurten guk izango dugu FACE Network 2026 urteko topaketa euskal lurraldeetan antolatzeko ohorea!

FACE Network (Farmhouse and Artisan Cheese & Dairy Producers European Network)  Europako gaztandegi artisauen elkarteak urtero herrialde desberdin batean egiten du bere batzar nagusia. Aldi berean, QueRed elkarte honen bazkide da, eta Leartiker-Esneki Zentroa, erakunde kolaboratzailea.

2026ko edizioaren gai nagusia “Esneki eta gaztagintza teknologia” izango da. Ardatz horren inguruan antolatuko da kongresua eta sektoreko adituek emandako hitzaldi tekniko espezializatuak izango ditu oinarri. Gainera, parte‑hartzaileek inguruko gaztandegiak bisitatzeko aukera izango dute, eta, jakina, Esneki Zentroaren instalazioetan egingo diren tailer praktikoak ez dira faltako, esperimentatzeko, praktikatzen ikasteko eta profesionalen artean ezagutza partekatzeko pentsatutako saioak.

Laburbilduz, hitzordu hau elkargune ezin hobea izango da berriz ere elkar ikusteko, esperientziak partekatzeko, inspirazioa bilatzeko eta, zergatik ez, euskal kulturaren erdigunean murgiltzeko.

Laster zabalduko dugu informazio gehiago, baina bitartean…
Gorde datak: urriaren 19, 20 eta 21!

___________

QueRed sareari buruz

Estatu mailako gaztandegiak ordezkatzen dituen elkartea, QueRed (Red Española de Queserías de Campo y Artesanas), 2013an sortu zen, landa‑ eta artisau‑izaerako gaztandegi txiki eta ertainak elkartu eta ordezkatzeko helburuarekin. Ordutik, bere lana jarduera artisaua defendatzera, haren aitortza sozial eta ekonomikoa indartzera eta sektorearen behar errealetara egokitutako prestakuntza espezializatua eskaintzera bideratu da.

Gaur egun, QueRed-ek 500 bazkide baino gehiago biltzen ditu: gaztandegiak, pertsona laguntzaileak, sendotze‑prozesuan dauden gaztandegi berriak barne, baita babesleak eta erakunde laguntzaileak ere. Azken horien artean nabarmena da Leartiker–Esneki Zentroa, Higiene eta Araudiaren lan‑taldean modu aktiboan parte hartzen duena.

QueRed-en barne‑funtzionamendua hainbat lan‑taldeen bidez antolatzen da, sektoreko erronkak modu koordinatuan jorratzeko aukera emanez. Higiene eta Araudiaren arloko taldeak, araudia eta legedia artisau‑gaztandegien errealitatera egokitzeko egiten du lan, baita administrazio publikoen eta gaztandegien arteko bitartekari ere jarduten du. Formazio‑taldeak eguneroko beharrizanei erantzuten dieten programak, tailerrak eta prestakuntza‑baliabideak diseinatzen ditu; eta Komunikazio‑taldeak sarearen kanpo‑presentzia indartzen du, edukiak sortuz eta hiru-hilabeteko aldizkaria bizirik mantenduz.

Talde horiez gain, Ruta QueRed bezalako proiektu espezifikoek elkartearen jarduera osatzen dute, eta esparru zabalagoko ekimenak garatzeko aukera ematen dute.